Propranolol na lęk społeczny - działanie na objawy ciała i recepta

Propranolol to nieselektywny lek beta-adrenolityczny. W kontekście lęku społecznego tłumi objawy ze strony ciała, czyli kołatanie serca, drżenie rąk i drżenie głosu. Poniżej preparaty dostępne w Polsce, mechanizm działania, ograniczenia stosowania, przeciwwskazania i sposób uzyskania e-recepty.

Umów konsultację

Preparaty propranololu dostępne w Polsce

Propranolol w tabletkach występuje w dwóch mocach: 10 mg i 40 mg. Rejestr Produktów Leczniczych przypisuje im kategorię Rp, więc wydanie w aptece wymaga recepty.

Preparaty propranololu w tabletkach
Preparat	Moce	Postać	Opakowania	Kategoria
Propranolol WZF	10 mg, 40 mg	tabletki	50 tabl.	Rp
Propranolol Accord	10 mg, 40 mg	tabletki powlekane	od 25 do 250 tabl.	Rp
Propranolol Aurovitas	10 mg, 40 mg	tabletki powlekane	od 20 do 100 tabl.	Rp

Dane z Rejestru Produktów Leczniczych, substancja czynna: propranololi hydrochloridum. W rejestrze figuruje też propranolol w postaci roztworu doustnego, przeznaczony do zupełnie innego zastosowania pediatrycznego i wydawany z kategorią Rpz.

Jak propranolol działa na objawy lęku

Lęk uruchamia układ współczulny, a adrenalina pobudza receptory beta w sercu, naczyniach i mięśniach. Stąd biorą się kołatanie, drżenie rąk, drżący głos i uczucie ucisku w klatce. Propranolol blokuje te receptory, więc reakcja ciała zostaje wytłumiona, mimo że sytuacja się nie zmieniła.

To jednocześnie jego największe ograniczenie. Lek nie dotyka myśli o ocenie, wstydu ani odruchu unikania. Osoba, która boi się każdej rozmowy, nie zyska od propranololu tego, co daje leczenie przeciwdepresyjne albo terapia. Osoba, której ręce trzęsą się przy podpisywaniu umowy, może zyskać sporo.

Rejestracja a praktyka. Propranolol jest w Polsce zarejestrowany przede wszystkim we wskazaniach kardiologicznych i neurologicznych; ich listę zawiera Charakterystyka Produktu Leczniczego konkretnego preparatu. Stosowanie w objawach somatycznych lęku przed wystąpieniem wykracza poza rejestrację i pozostaje decyzją lekarza, podejmowaną po ocenie stanu zdrowia.

Kiedy propranolol nie jest właściwym wyborem

Uogólniona fobia społeczna, w której lęk dotyczy większości kontaktów. Tu podstawą pozostają leki przeciwdepresyjne i terapia poznawczo-behawioralna.
Astma i choroby przebiegające ze skurczem oskrzeli. Blokada receptorów beta-2 może wywołać skurcz oskrzeli, dlatego jest to przeciwwskazanie.
Cukrzyca leczona insuliną. Propranolol maskuje część objawów niedocukrzenia, między innymi przyspieszone tętno i drżenie.
Niskie ciśnienie i wolna czynność serca, bo lek dodatkowo je obniża.

Przeciwwskazania

Uczulenie na propranolol lub składniki preparatu.
Astma oskrzelowa i inne choroby ze skurczem oskrzeli.
Wolna czynność serca oraz blok przedsionkowo-komorowy drugiego i trzeciego stopnia.
Niewyrównana niewydolność serca i wstrząs kardiogenny.
Znacznie obniżone ciśnienie tętnicze i ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego.
Kwasica metaboliczna, długotrwałe głodzenie, nieleczony guz chromochłonny.

Poinformuj lekarza o wszystkich chorobach serca i płuc oraz o lekach na ciśnienie i cukrzycę. Ta ocena decyduje o tym, czy propranolol w ogóle wchodzi w grę.

Działania niepożądane

Zwolnienie czynności serca i spadek ciśnienia, z zawrotami głowy przy wstawaniu.
Zmęczenie, senność, gorsza tolerancja wysiłku.
Ziębnięcie dłoni i stóp.
Zaburzenia snu, żywe sny, koszmary.
Nudności, biegunka.

Nie odstawiaj nagle po dłuższym stosowaniu. Gwałtowne przerwanie regularnego przyjmowania beta-adrenolityku może nasilić objawy ze strony serca. Dawkę zmniejsza się stopniowo, według zaleceń lekarza. Zasada ta dotyczy przyjmowania przewlekłego, nie pojedynczej dawki doraźnej.

Recepta na propranolol po ocenie lekarza

Opisz w wywiadzie objawy oraz choroby serca i płuc. Lekarz oceni, czy propranolol jest dla Ciebie bezpieczny.

Umów konsultację

Jak uzyskać e-receptę na propranolol

w wywiadzie podajesz objawy, sytuacje, w których się pojawiają, oraz choroby przewlekłe,
wymieniasz wszystkie leki, także wziewne i te na ciśnienie,
opłacasz konsultację psychiatryczną, 250 zł, a przy kontynuacji leczenia od 199 zł,
lekarz ocenia bezpieczeństwo i decyduje o wystawieniu recepty; przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę.

Gdy lęk dotyczy szerokiego zakresu sytuacji, a nie samej sceny, lepszym kierunkiem bywa leczenie przeciwdepresyjne, opisane na stronie o moklobemidzie. Wariant ograniczony do wystąpień rozkłada na czynniki tekst lęk przed wystąpieniami publicznymi.

Najczęstsze pytania o propranolol

Czy propranolol jest na receptę?

Tak. Preparaty Propranolol WZF, Propranolol Accord i Propranolol Aurovitas mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię Rp, czyli są wydawane z przepisu lekarza. Bez recepty kupić ich nie można.

Czy propranolol pomaga na lęk społeczny?

Zmniejsza objawy ze strony ciała: przyspieszone tętno, drżenie rąk, drżenie głosu i część reakcji układu współczulnego. Nie wpływa na same myśli ani na unikanie, dlatego w uogólnionej fobii społecznej nie jest leczeniem podstawowym. Największy pożytek daje wtedy, gdy problemem jest pojedyncza sytuacja, na przykład wystąpienie.

Jaką dawkę propranololu stosuje się przed wystąpieniem?

Dawkę wyznacza lekarz i zwykle zaczyna od najmniejszej dostępnej mocy, czyli tabletki 10 mg, przyjmowanej na jakiś czas przed sytuacją. Stosowanie propranololu w objawach lęku wykracza poza wskazania rejestracyjne, więc decyzja i schemat należą wyłącznie do lekarza.

Kto nie może przyjmować propranololu?

Propranololu nie stosuje się między innymi w astmie oskrzelowej i innych chorobach przebiegających ze skurczem oskrzeli, przy wolnej czynności serca, bloku przedsionkowo-komorowym drugiego i trzeciego stopnia, niewyrównanej niewydolności serca, wstrząsie kardiogennym, znacznie obniżonym ciśnieniu, ciężkich zaburzeniach krążenia obwodowego, kwasicy metabolicznej oraz w nieleczonym guzie chromochłonnym. Pełną listę zawiera Charakterystyka Produktu Leczniczego.

Czy propranolol można łączyć z alkoholem?

Nie jest to zalecane. Alkohol nasila spadek ciśnienia i zawroty głowy, a przy okazji sam pogarsza kontrolę lęku. Połączenie propranololu z alkoholem przed wystąpieniem daje efekt odwrotny do zamierzonego.

Czy propranolol uzależnia?

Nie wywołuje uzależnienia psychicznego. Ma za to inną cechę: po dłuższym regularnym przyjmowaniu nie odstawia się go nagle, bo grozi to nasileniem objawów sercowych. Przy stosowaniu doraźnym problem ten nie występuje, ale schemat i tak ustala lekarz.

Autor: Redakcja MEDINOW Sp. z o.o. · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · aktualizacja: {data}

Źródła:

Materiał informacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani lektury ulotki. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po indywidualnej ocenie. Jeśli masz myśli o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 116 123 albo 112.