Escytalopram na fobię społeczną

Preparaty escytalopramu dostępne w Polsce

Escytalopram występuje pod wieloma nazwami handlowymi. Poniżej wybrane preparaty z Rejestru Produktów Leczniczych, z mocami i postaciami zgodnymi z wpisem rejestrowym. To zestawienie przykładowe, nie pełny wykaz.

Wszystkie mają kategorię wydawania Rp, czyli są dostępne wyłącznie z przepisu lekarza. Postać ma znaczenie praktyczne: tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej to nie to samo co tabletka powlekana i nie zawsze można je zamienić bez ustalenia z lekarzem albo farmaceutą.

Dlaczego akurat ten lek przy lęku społecznym

Charakterystyka Produktu Leczniczego escytalopramu wymienia w punkcie 4.1 leczenie fobii społecznej obok epizodów dużej depresji, zaburzenia lękowego z napadami lęku, zaburzenia lękowego uogólnionego i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego. Dla pacjenta znaczy to tyle, że lek ma w tym rozpoznaniu zarejestrowane wskazanie, a nie jest stosowany poza jego zakresem.

Ten sam dokument stawia jednak warunek: farmakoterapia fobii społecznej jest wskazana wyłącznie wtedy, kiedy zaburzenie w istotny sposób utrudnia funkcjonowanie zawodowe i społeczne pacjenta. Zapisano tam też, że fobia społeczna jest ściśle zdefiniowanym rozpoznaniem określonej choroby i nie należy jej mylić z nadmierną nieśmiałością, a farmakoterapia stanowi element kompleksowego postępowania terapeutycznego. Innymi słowy: lek nie zastępuje psychoterapii, tylko wchodzi obok niej. Kolejność obu dróg opisuje strona o leczeniu fobii społecznej.

Dawkowanie w fobii społecznej

Poniższe wartości pochodzą z punktu 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego i dotyczą wskazania "fobia społeczna". Dawkę dla konkretnego pacjenta ustala lekarz i on decyduje o każdej jej zmianie.

• Dawka zwykle stosowana to 10 mg raz na dobę.
• Zazwyczaj potrzeba 2 do 4 tygodni, aby uzyskać złagodzenie objawów.
• W toku leczenia dawka może zostać zmniejszona do 5 mg lub zwiększona do dawki maksymalnej 20 mg na dobę, zależnie od indywidualnej reakcji pacjenta.
• Nie wykazano bezpieczeństwa stosowania dawek dobowych większych niż 20 mg.
• Fobia społeczna jest chorobą o przebiegu przewlekłym, dlatego zwykle zalecane jest kontynuowanie leczenia przez 12 tygodni w celu uzyskania trwałej odpowiedzi na terapię. Terapię długookresową u osób odpowiadających na leczenie analizowano przez 6 miesięcy i można ją rozważyć indywidualnie w zapobieganiu nawrotom, a efekty należy regularnie oceniać.
• Lek przyjmuje się w pojedynczej dawce dobowej, z posiłkiem lub niezależnie od posiłku.

Osobne zasady dotyczą wybranych grup. U pacjentów powyżej 65. roku życia dawka początkowa wynosi 5 mg raz na dobę, przy czym Charakterystyka zaznacza, że skuteczności escytalopramu w fobii społecznej w tej grupie nie badano. U osób z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby oraz u wolno metabolizujących leki z udziałem izoenzymu CYP2C19 zalecana dawka początkowa to 5 mg na dobę przez pierwsze dwa tygodnie. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.

Pierwsze tygodnie leczenia

Początek leczenia bywa najtrudniejszym odcinkiem, bo działania niepożądane pojawiają się wcześniej niż poprawa. Charakterystyka podaje, że występują one najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu, a ich nasilenie i częstość zwykle maleją wraz z kontynuacją leczenia. Do tego dochodzi opisane wyżej ryzyko przejściowego nasilenia lęku i myśli samobójczych, o którym lekarz powinien wiedzieć od razu, gdy się pojawi.

Dwa zjawiska z tego okresu warto znać z nazwy, bo bywają brane za pogorszenie choroby. Pierwsze to lęk paradoksalny: u części pacjentów w początkowym okresie leczenia lekiem przeciwdepresyjnym objawy lękowe mogą się nasilić, a reakcja ta zazwyczaj ustępuje w ciągu dwóch tygodni kontynuowanego leczenia; z tego powodu zaleca się małą dawkę początkową. Drugie to akatyzja, czyli nieprzyjemnie odczuwany niepokój i przymus poruszania się, najbardziej prawdopodobny w pierwszych tygodniach; Charakterystyka zaznacza, że zwiększanie dawki może być u takich pacjentów szkodliwe. O obu należy powiedzieć lekarzowi, a nie korygować dawkę samodzielnie.

Działania niepożądane

Poniżej wybrane działania niepożądane z punktu 4.8 Charakterystyki Produktu Leczniczego, uszeregowane według częstości. Pełna lista znajduje się w ulotce dołączonej do opakowania.

Charakterystyka wymienia też, z częstością nieznaną, wydłużenie odstępu QT widoczne w zapisie EKG oraz arytmię komorową, w tym torsade de pointes, a także hiponatremię. To jedna z przyczyn, dla których lekarz pyta o choroby serca oraz o wszystkie inne przyjmowane leki.

Przeciwwskazania i najważniejsze interakcje

Punkt 4.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego wymienia sytuacje, w których leku zastosować nie wolno. To przeciwwskazania, a nie zalecenie ostrożności.

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu.
• Jednoczesne leczenie nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
• Jednoczesne leczenie odwracalnymi inhibitorami MAO-A, na przykład moklobemidem, albo odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, jak linezolid.
• Zdiagnozowane wydłużenie odstępu QT lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT.
• Stosowanie z lekami, które wydłużają odstęp QT.

Trzeci punkt tej listy ma na tej stronie znaczenie szczególne, bo moklobemid jest drugim lekiem zarejestrowanym w fobii społecznej i często omawianym obok escytalopramu. Obu substancji nie łączy się, a zamiana jednej na drugą wymaga zachowania odstępu ustalonego przez lekarza. To także powód, dla którego w wywiadzie trzeba wymienić wszystkie przyjmowane leki, również te sprzed kilku tygodni.

Poza samymi przeciwwskazaniami Charakterystyka wskazuje na ostrożność w kilku sytuacjach: u pacjentów z padaczką, z manią lub hipomanią w wywiadzie oraz u chorych na cukrzycę, u których leczenie lekiem z grupy SSRI może wpływać na stężenie glukozy we krwi i wymagać korekty dawkowania leków przeciwcukrzycowych. Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia.

Odstawianie leku

Charakterystyka Produktu Leczniczego formułuje to jednoznacznie: należy unikać nagłego odstawienia produktu. Podczas kończenia leczenia dawkę zmniejsza się stopniowo przez okres co najmniej 1-2 tygodni, żeby uniknąć objawów z odstawienia. Jeśli w trakcie zmniejszania dawki albo po odstawieniu wystąpią objawy nietolerowane przez pacjenta, dokument przewiduje rozważenie powrotu do poprzednio przepisanej dawki, a następnie wolniejsze schodzenie w dół.

Jak uzyskać e-receptę na escytalopram

Escytalopram jest lekiem kategorii Rp, więc wydaje się go wyłącznie z przepisu lekarza. Przy pierwszym leczeniu lekarz ocenia nasilenie objawów, choroby współistniejące i pozostałe przyjmowane leki. Przy kontynuacji potrzebuje informacji o dotychczasowej terapii: nazwie preparatu, dawce, czasie stosowania i efekcie.

• Przygotuj listę wszystkich przyjmowanych leków i suplementów, także tych bez recepty.
• Zaznacz choroby serca w wywiadzie oraz rozpoznane wydłużenie odstępu QT, padaczkę, cukrzycę, choroby wątroby i nerek.
• Podaj informację o ciąży, karmieniu piersią albo planowaniu ciąży.
• Opisz, jak wygląda lęk: których sytuacji dotyczy, od kiedy trwa i co przez niego przepadło. Pomaga w tym przegląd objawów fobii społecznej.

O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz i konsultacja nie kończy się nim automatycznie. Przebieg wizyty, podstawę prawną oceny na odległość oraz zasady rozliczenia opisuje strona o konsultacji psychiatrycznej online.

Najczęstsze pytania